วันนี้แม่โอเคไหม? ไอเดียแอปเช็กอินพ่อแม่สูงวัยทุกเช้า ที่เราอยากฟังเสียงคุณก่อนลงมือสร้าง

ถ้าคุณทำงานกรุงเทพฯ แต่แม่อยู่บ้านต่างจังหวัดคนเดียว คุณคงรู้จักความรู้สึกนี้ดี โทรไปตอนเที่ยงแล้วแม่ไม่รับ หลังจากนั้นอีกสองชั่วโมงในหัวมีแต่คำถาม แม่ไปตลาด? หลับอยู่? หรือล้มในห้องน้ำ?

เราเป็นบริษัทพัฒนาซอฟต์แวร์ ปกติเจอปัญหาก็อยากลงมือเขียนโค้ดทันที แต่ครั้งนี้เราเลือกทำกลับด้าน simpliCare ตอนนี้ยังเป็นแค่แบบร่าง ยังไม่ใช่สินค้า เราออกแบบระบบไว้ครบแล้ว แต่ยังไม่ได้เริ่มสร้าง และจะไม่เริ่มจนกว่าจะมั่นใจว่ามีครอบครัวที่อยากใช้จริง

บทความนี้จะเล่าไอเดียแบบภาษาคนทั่วไป แล้วขอให้คุณช่วยบอกเราว่าตรงไหนที่เราคิดผิด

ปัญหานี้ใหญ่แค่ไหน

ประเทศไทยแก่เร็วกว่าแทบทุกประเทศ รายงานของวิจัยกรุงศรีระบุว่าในปี 2566 ผู้ที่อายุ 60 ปีขึ้นไปมีสัดส่วนเกิน 20% ของประชากร หรือราว 13.2 ล้านคน ทำให้ไทยเข้าสู่ "สังคมสูงอายุโดยสมบูรณ์" อย่างเป็นทางการ รายงานเดียวกันยังพบว่าสัดส่วนผู้สูงอายุที่อยู่ลำพังเพิ่มขึ้นราวเท่าตัวระหว่างปี 2545 ถึง 2564 มาอยู่ที่ 12% หรือประมาณ 1.6 ล้านคน และยังมีอีกจำนวนมากที่อยู่กันสองคนตายาย

มีอีกสองข้อมูลที่กำหนดทิศทางการออกแบบของเรา และข้อแรกเป็นคำเตือนที่เราไม่มองข้าม

• ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ออนไลน์แล้ว แต่ยังใช้งานลำบาก เกือบ 60% ใช้อินเทอร์เน็ต แต่ในกลุ่มที่มีโทรศัพท์ ราว 80% บอกว่าเจอปัญหาในการใช้อุปกรณ์ดิจิทัล
• คนตัดสินใจตัวจริงมักเป็น "เจเนอเรชันแซนด์วิช" คือลูกที่ต้องดูแลทั้งลูกตัวเองและพ่อแม่ไปพร้อมกัน และส่วนใหญ่อยู่คนละจังหวัด

ปัญหาจึงไม่ใช่ "ผู้สูงอายุต้องมีแอปเพิ่มอีกตัว" แต่คือลูกหลานที่งานยุ่งต้องการสัญญาณง่าย ๆ ที่เชื่อถือได้ว่าพ่อแม่สบายดี และเมื่อไม่สบาย ทั้งบ้านต้องรู้และช่วยกันได้เร็ว การขอให้พ่อแม่ลงแอปใหม่มีต้นทุนจริง ฝั่งพ่อแม่ในแบบของเราจึงถูกออกแบบให้เรียบง่ายที่สุดเท่าที่ทำได้

ไอเดียทั้งหมดในย่อหน้าเดียว

ทุกเช้า มือถือของพ่อแม่จะมีการแจ้งเตือนจาก simpliCare แตะแล้วจะเปิดหน้าจอที่มีปุ่มใหญ่สองปุ่ม "สบายดี" กับ "ไม่ค่อยสบาย" ถึงเวลากินยาก็มีแจ้งเตือนอีกครั้งพร้อมปุ่ม "กินแล้ว" กับ "ข้าม" ถ้ากด "สบายดี" ระบบจะเงียบ ไม่มีแจ้งเตือนรบกวนใคร แต่ถ้ากด "ไม่ค่อยสบาย" หรือไม่ตอบเลย simpliCare จะไล่แจ้งลูกหลานตามลำดับที่ตั้งไว้ จนกว่าจะมีคนกด "ฉันดูแลเอง"

นั่นคือตัวสินค้าทั้งหมด ที่เหลือคือการทำให้วงจรนี้เชื่อถือได้

แอปเดียว สองโหมด

ทั้งครอบครัวใช้แอปเดียวกันบน iOS หรือ Android และเข้าสู่ระบบด้วยบัญชีโซเชียลที่มีอยู่แล้ว ไม่ต้องจำรหัสผ่านใหม่

มือถือพ่อแม่ใช้โหมดผู้สูงวัย ตัวหนังสือใหญ่ ปุ่มสองปุ่ม ไม่มีเมนูอื่นให้หลง ลูกหลานช่วยตั้งค่าให้ครั้งเดียว (ดีที่สุดคือนั่งตั้งด้วยกันตอนกลับบ้าน) จากนั้นพ่อแม่แค่แตะแจ้งเตือนแล้วกดปุ่ม

ลูกหลานใช้โหมดผู้ดูแล เปิดมาก็เห็นทันทีว่าวันนี้แม่เช็กอินหรือยัง ยาเช้ากินแล้ว ยาเย็นยังรออยู่ พร้อมประวัติย้อนหลัง 30 วัน การแจ้งเตือนเด้งแยกจากแอปแชต จึงไม่จมหายในกลุ่มไลน์ครอบครัวที่มีแต่สติกเกอร์สวัสดีวันจันทร์

ทำไมเป็นแอป ไม่ใช่ LINE แบบแรกของเราใช้ LINE เพราะพ่อแม่ใช้เป็นอยู่แล้ว แต่เราเปลี่ยนมาเป็นแอปเดียว เพราะติดตามได้ว่าแจ้งเตือนส่งถึงจริงหรือไม่ ควบคุมหน้าจอฝั่งพ่อแม่ได้เต็มที่ และทั้งบ้านใช้ระบบเดียวแทนที่จะเป็นสองระบบ ข้อแลกเปลี่ยนคือพ่อแม่ต้องลงแอปหนึ่งตัว และนี่คือหนึ่งในเรื่องสำคัญที่สุดที่เราอยากรู้ว่ารับได้หรือไม่

การแจ้งเตือนไต่ระดับในครอบครัวอย่างไร

ส่วนนี้เราใช้เวลาคิดนานที่สุด เพราะถ้าพลาดตรงนี้ คนที่เดือดร้อนคือครอบครัวจริง ๆ

flowchart TD
    A["แจ้งเตือนเช็กอินตอนเช้าบนมือถือพ่อแม่"] --> B{"พ่อแม่ตอบไหม"}
    B -->|"สบายดี"| C["ปิดเรื่อง ไม่รบกวนใคร"]
    B -->|"ไม่ค่อยสบาย"| E["แจ้งผู้ดูแลหลักทันที"]
    B -->|"ไม่ตอบใน 60 นาที"| D["ส่งแจ้งเตือนซ้ำอีกครั้ง"]
    D -->|"ยังไม่ตอบใน 60 นาที"| E
    E -->|"กด ฉันดูแลเอง"| F["หยุดไต่ระดับ พี่น้องรู้ว่าใครรับเรื่อง"]
    E -->|"ไม่มีคนรับใน 30 นาที"| G["แจ้งผู้ดูแลสำรอง"]
    G --> F

กติกาที่เราคิดว่าสำคัญ

• ตอบช้าก็ยังนับ ถ้าแม่กด "สบายดี" หลังจากที่ระบบแจ้งลูก ๆ ไปแล้ว ทุกคนที่ได้รับแจ้งจะได้ข้อความว่า "แม่ตอบแล้ว ทุกอย่างปกติ" จะได้ไม่มีใครขับรถกลับบ้านต่างจังหวัดสามชั่วโมงโดยไม่จำเป็น
• "ไม่ค่อยสบาย" ไม่ต้องรอ ข้ามขั้นเตือน ส่งตรงถึงผู้ดูแลหลักทันที
• กดครั้งเดียวรับเรื่อง ปุ่ม "ฉันดูแลเอง" กดได้จากหน้าล็อกสกรีน และพี่น้องคนอื่นจะเห็นว่าใครรับเรื่องแล้ว ไม่ต้องโทรหาแม่พร้อมกันสามสาย
• ช่วงเวลาพักผ่อน ไม่ส่งแจ้งเตือนหาพ่อแม่ระหว่างสามทุ่มถึงเจ็ดโมงเช้า ยกเว้นตั้งเวลากินยาไว้ในช่วงนั้นเอง
• ถ้ามือถือพ่อแม่ติดต่อไม่ได้ ลูกต้องรู้ หากแจ้งเตือนส่งไม่ถึง เช่น แอปถูกลบ ปิดการแจ้งเตือน หรือมือถือแบตหมด ระบบจะแจ้งผู้ดูแล ไม่ปล่อยให้เงียบหายไปเฉย ๆ

ทุกระยะเวลาข้างต้นเป็นค่าเริ่มต้น แต่ละบ้านปรับได้เอง

ความเป็นส่วนตัวและ PDPA

ชื่อยาและคำตอบว่า "ไม่ค่อยสบาย" เป็นข้อมูลอ่อนไหว การออกแบบของเราจึงยึดหลักนี้ตั้งแต่ต้น

• พ่อแม่ให้ความยินยอมด้วยตัวเอง ในแอป ก่อนที่ระบบจะส่งแจ้งเตือนใด ๆ และกดพักการใช้งานจากหน้าจอของท่านเองได้ทุกเมื่อ ระบบจะแจ้งลูกหลานให้ทราบ
• ข้อมูลแต่ละครอบครัวแยกขาดจากกัน และเฉพาะสมาชิกที่มีสิทธิ์เท่านั้นที่แก้การตั้งค่าได้
• ไม่บันทึกชื่อยาหรือคำตอบลงใน log เก็บแค่รหัสอ้างอิง
• ลบวงครอบครัวแล้วข้อมูลถูกลบจริง ภายใน 30 วัน

ขอพูดตรง ๆ หนึ่งเรื่อง ประเด็นว่าชื่อยาถือเป็นข้อมูลส่วนบุคคลอ่อนไหวตามมาตรา 26 ของ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลหรือไม่ เรากำลังยืนยันกับนักกฎหมายไทยก่อนเปิดทดลองใช้ ระหว่างนี้เราออกแบบโดยถือว่าคำตอบคือ "ใช่"

สิ่งที่ simpliCare ไม่ใช่

ขอบอกไว้ตรงนี้ ดีกว่าซ่อนไว้ในตัวหนังสือเล็ก

• ไม่ใช่อุปกรณ์การแพทย์ และไม่ใช่บริการฉุกเฉิน ไม่โทรเรียกรถพยาบาล ไม่ตรวจจับการล้ม ไม่บอกว่าอาการร้ายแรงหรือไม่ แค่บอกคุณให้เร็วที่สุดว่ามีเรื่องที่ต้องมีคนไปดู
• ไม่ได้มาแทนการโทรหาพ่อแม่ หน้าจอแจ้งเตือนจึงมีปุ่ม "โทรหาแม่" อยู่ด้วย

อะไรออกแบบแล้ว อะไรมีอยู่จริง

รายการ	สถานะ
เช็กอินรายวันและเตือนกินยาในโหมดผู้สูงวัย	ออกแบบแล้ว ยังไม่ได้สร้าง
การแจ้งเตือนไต่ระดับและปุ่มรับเรื่อง	ออกแบบแล้ว ยังไม่ได้สร้าง
โหมดผู้ดูแล (iOS และ Android ภาษาไทยและอังกฤษ)	ออกแบบแล้ว ยังไม่ได้สร้าง
เข้าสู่ระบบด้วยบัญชีโซเชียลที่มีอยู่แล้ว	ออกแบบแล้ว ยังไม่ได้สร้าง
ประวัติ 30 วันและสถิติการกินยา	ออกแบบแล้ว ยังไม่ได้สร้าง
เตือนนัดหมอ ตอบด้วยเสียง ส่ง SMS สำรอง	ไม่อยู่ในเวอร์ชันแรก
แดชบอร์ดบนเว็บสำหรับครอบครัวหรือบ้านพักผู้สูงอายุ	ไม่อยู่ในเวอร์ชันแรก
ราคา	ยังไม่ได้ตัดสินใจ และเป็นหนึ่งในคำถามของเรา

สิ่งที่เราอยากรู้จากคุณ

เรามีสมมติฐานหลายข้อที่นั่งคิดอยู่หน้าจอแล้วตอบเองไม่ได้ ถ้าคุณกำลังดูแลพ่อแม่สูงวัย อยากให้ช่วยตอบคำถามเหล่านี้

1. พ่อแม่คุณจะเก็บแอปไว้ในเครื่องและตอบทุกเช้าจริงไหม หรือจะเผลอลบ ไม่สนใจ หรือรู้สึกเหมือนถูกจับตา
2. "ไม่ตอบ" เป็นสัญญาณที่ใช่หรือเปล่า หรือคุณกังวลเรื่องที่ปุ่มกดจับไม่ได้มากกว่า
3. ในบ้านคุณ ใครควรอยู่ในลำดับแจ้งเตือน และเรียงอย่างไร แค่ผู้ดูแลหลักกับสำรองพอไหม
4. เตือนกินยาจำเป็นหรือรำคาญ พ่อแม่คุณกินยาประจำที่ควรมีคนเตือนไหม
5. ถ้าต้องจ่าย คุณยอมจ่ายเท่าไร ฟรีเท่านั้น จ่ายรายเดือนเล็กน้อย หรือคิดว่าโรงพยาบาล บริษัทประกัน หรือที่ทำงานควรเป็นคนจ่าย
6. แจ้งเตือนตอนเช้าควรมีครั้งเดียวหรือสองครั้ง รวมเช็กอินกับยาเช้าไว้ด้วยกัน หรือแยกกัน

คุณช่วยเราได้อย่างไร

ตอบแค่ข้อเดียวก็ช่วยได้มาก อีเมลมาที่ hello@simplico.net หัวข้อ "simpliCare feedback" หรือทักทาง LINE ที่ iiitum1984 ตอบสั้น ๆ สองบรรทัดก็มีประโยชน์จริง คำตอบว่า "แม่ผมไม่มีทางลงแอปหรอก" มีค่าพอ ๆ กับ "จะเริ่มใช้ได้เมื่อไร"

มาเป็นหนึ่งในห้าครอบครัวแรก ถ้าเราตัดสินใจสร้าง เราจะเริ่มทดลองกับห้าครอบครัวเป็นเวลาหนึ่งเดือน ไม่มีค่าใช้จ่าย และทีมเราจะช่วยตั้งค่ามือถือของพ่อแม่ให้ด้วยตัวเอง ใส่หัวข้อ "simpliCare beta" แล้วเล่าสถานการณ์ของคุณสั้น ๆ ว่าดูแลใครอยู่ ท่านอยู่จังหวัดไหน และใช้มือถือรุ่นอะไร

เราจะเขียนบทความต่อเนื่องสรุปสิ่งที่ได้ยินจากทุกคน รวมถึงคำตอบที่ทำให้เราต้องเปลี่ยนแผนด้วย

คำถามที่พบบ่อย

ตอนนี้ใช้ simpliCare ได้แล้วหรือยัง
ยังไม่ได้ ตอนนี้มีเพียงแบบการออกแบบเชิงเทคนิคที่ละเอียด เราเผยแพร่ไอเดียก่อนเพื่อดูว่าคุ้มที่จะสร้างหรือไม่

พ่อแม่ต้องมีสมาร์ตโฟนไหม
ต้องมี iPhone หรือมือถือ Android ที่ลงแอป simpliCare ในโหมดผู้สูงวัย ลูกหลานช่วยตั้งค่าให้ได้ หลังจากนั้นพ่อแม่แค่แตะแจ้งเตือน

พ่อแม่ต้องสมัครบัญชีหรือจำรหัสผ่านใหม่ไหม
ไม่ต้อง ทุกคนเข้าสู่ระบบด้วยบัญชีโซเชียลที่มีอยู่แล้ว

ตรวจจับการล้มหรือเหตุฉุกเฉินได้ไหม
ไม่ได้ ระบบรู้เพียงว่าพ่อแม่ตอบหรือไม่ และกดปุ่มอะไร ไม่สามารถใช้แทนบริการฉุกเฉิน 1669 หรือคำแนะนำจากแพทย์

ถ้าพ่อแม่ไม่อยากให้เช็ก จะเป็นอย่างไร
ระบบจะไม่ส่งอะไรเลยถ้าท่านไม่ได้กดยินยอมเองในแอป และกดพักได้ทุกเมื่อ ลูกหลานจะได้รับแจ้งเมื่อท่านพัก

ทำไมไม่ใช้ LINE ไปเลย
นั่นคือแบบแรกของเรา แอปเดียวทำให้ติดตามการแจ้งเตือนได้แม่นยำ ควบคุมหน้าจอฝั่งพ่อแม่ได้ และทั้งบ้านใช้ระบบเดียว ต้นทุนคือพ่อแม่ต้องลงแอปหนึ่งตัว และเราอยากรู้ว่าต้นทุนนี้สูงเกินไปหรือเปล่า

ใครเป็นคนสร้าง
Simplico บริษัทวิศวกรรมซอฟต์แวร์ในประเทศไทย ปกติเราสร้างระบบให้ลูกค้าองค์กร simpliCare จะเป็นสินค้าแรกของเราที่ทำเพื่อครอบครัว และนั่นคือเหตุผลที่เราอยากฟังเสียงครอบครัวก่อน